Aktualności

Kalendarium Lektury Warto przeczytać Godziny pracy Ciekawe cytaty, złote myśli, przysłowia o książkach Ciekawostki o książkach i nie tylko Regulamin biblioteki Regulamin czytelni multimedialnej W sieci komputerów i Internetu SŁOWNIKI - RODZAJE PRAWO BIBLIOTECZNE W POLSCE USTAWA O BIBLIOTEKACH SZKOLNYCH Artykuły Biblioteczka dla rodziców Nowości Internetowe Centrum Informacji Multimedialnej w bibliotece szkolnej Tekstowa podstrona Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa

Biblioteka

SŁOWNIKI - RODZAJE

               


 SŁOWNIKI - RODZAJE

        Słownik - jest to zbiór wyrazów ułożonych według pewnej zasady.

        Słownik językowy - jest to zespół słów funkcjonujących w danym języku skompletowanych według przyjętych reguł, najczęściej w porządku alfabetycznym. Słowniki języka polskiego służą do poznania języka, oraz są źródłem wiedzy o języku.

SŁOWNIKI JĘZYKA POLSKIEGO

        Epokowym wydarzeniem w dziejach polskiej leksykografii, było wydanie w Warszawie w latach 1807-1814 sześciu tomów ogólnego słownika języka polskiego przez Samuela Bogumiła Lindego - p.t. „Słownik języka polskiego”. Obejmował on materiał słowny języka polskiego do XVIII wieku włącznie i podawał cytaty z utworów pisarzy od Kochanowskiego poczynając. Stanowi on nadal bogate źródło do poznania języka staropolskiego. Spośród najstarszych słowników należy również wymienić „Słownik języka polskiego” Jana Karłowicza, Adama Kryńskiego, Władysława Niedźwieckiego, wydany w Warszawie w latach 1900-1927, tomy od I-VIII. Obejmuje on słownictwo od XVI-XIX wieku, oraz niewielką liczbę wyrazów z XV-wiecznych rękopisów. Włączono do niego liczne wyrazy gwarowe, żargonowe i terminy fachowe.

        Po II wojnie światowej podjęto prace nad kontynuacją słownika języka polskiego. W Warszawie w latach 1958-1969 wydano „Słownik języka polskiego” pod redakcją naukową Witolda Doroszewskiego, tomy od I-XI. Słownik liczył 125000 haseł, zawierał słownictwo polskie XIX i XX wieku. Miał on charakter normatywny, uczył i pomagał w nauce poznawania języka polskiego. Były w nim jasne i przejrzyste definicje wyrazu, jego znaczenie i związki frazeologiczne. Słowniki języka polskiego wydane w późniejszych latach rejestrowały przede wszystkim słownictwo XX wieku i podawały informacje dotyczące poprawności form i znaczeń wyrazów. Jego skrótową wersją jest „Mały słownik języka polskiego” przeznaczony dla najszerszych kręgów odbiorców.

        „Mały słownik języka polskiego” PWN pod red. Stanisława Skorupki, Haliny Auderskiej, Zofii Łempickiej, Warszawa 1968. Zawiera słownictwo najczęściej używane, ok.35000 wyrazów. Podaje znaczenia wyrazów, synonimy, frazeologię i informacje etymologiczne.

        „Podręczny słownik języka polskiego” opracowany przez Elżbietę Sobol , Warszawa, 1996. Rejestruje najczęściej używane wyrazy i znaczenia, z którymi spotykamy się na co dzień.

        Najnowszymi słownikami ogólnymi języka polskiego są:

        „Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny” pod red. Haliny Zgółkowej, 1994- 1996, tom I-IX. Podaje zasób leksykalny charakterystyczny dla Polaków końca XX wieku. Słownik zawiera dane dotyczące możliwości tworzenia wyrazów pochodnych od wyrazu hasłowego, uwzględnia synonimy - czyli wyrazy bliskoznaczne, antonimy - wyrazy o znaczeniu przeciwnym, oraz informuje o pochodzeniu wyrazów.

        „Nowy słownik poprawnej polszczyzny” - PWN, pod red. Andrzeja Markowskiego, Warszawa, 2002. Zawiera 31000 wyrazów, dobranych ze względu na wątpliwości językowe, jakie może budzić ich używanie (np. swetr czy sweter) .

        „Podręczny słownik polszczyzny potocznej” pod red. Janusza Anusiewicza i Jacka Skawińskiego, Warszawa, 1996. Materiał daje pełny obraz i opis współczesnej polszczyzny potocznej.

SŁOWNIKI SPECJALNE

Słowniki specjalne - są to słowniki które stanowią uzupełnienie i rozwinięcie słowników ogólnych, odpowiadają na specjalne zainteresowania i potrzeby odbiorców.

        „Słowniki frazeologiczne” - podają występujące w języku związki frazeologiczne, utarte wyrażenia i zwroty, przenośnie, konstrukcje składniowe. Służą do kształcenia sprawności stylistycznej, pomagają w formułowaniu myśli oraz ich różnorodnym ujmowaniu.

        „Słowniki wyrazów bliskoznacznych” oraz „Słowniki synonimów” - pomagają znaleźć najtrafniejsze określenie, najwłaściwszy zwrot wtedy, kiedy pragniemy zastąpić wyrazy często używane ich rzadziej stosowanymi odpowiednikami znaczeniowymi. Pomagają znaleźć odpowiedni zwrot wtedy gdy chcemy zastąpić wyrazy ich odpowiednikami o tym samym znaczeniu.

        „Słowniki wyrazów obcych” - objaśniają pochodzenie i znaczenie słów, które zostały zapożyczone z innych języków.

        „Słowniki etymologiczne” - podają genezę i historię wyrazów, tłumaczą pochodzenie i pierwotne znaczenie wyrazów rodzimych.

        „Słowniki porównań” - zawierają utarte porównania typu głodny jak wilk, objaśniają ich znaczenie i zakres użycia oraz przytaczają przykłady literackie i prasowe.

        „Słowniki eponimów” - czyli wyrazów odimiennych. Jest to nowy w Polsce słownik, dla wyrobionego czytelnika. Zawiera wyrazy i wyrażenia pochodzące od nazw własnych, takie jak dulszczyzna, sławojka, walenrodyzm.

        „Słownik wyrazów zapomnianych, czyli słownictwo naszych lektur” - powstał z myślą o czytelnikach, sięgających po klasykę literatury polskiej, aby ułatwić rozumienie czytanych tekstów. Przedmiotem słownika są starsze, często już niezrozumiałe wyrażenia języka polskiego, występujące w szkolnym kanonie lektur.

        „Słowniki ortograficzne” - wyjaśniają zasady pisowni i interpunkcji oraz ortografię.

        „Słownik interpunkcyjny języka polskiego” - wyjaśnia zasady interpunkcji oraz pojęcia składniowe niezbędne do ich zrozumienia.

Zapraszam do zapoznania się

 

Aktualności

Kontakt

  • Szkoła Podstawowa Nr 81
    ul.Puszczyka 6
    02-785 Warszawa
  • /fax 022-643-60-26

Galeria zdjęć